Door de robbenjacht en de walvisvaart eten Adélie-pinguïns (Pygoscelis adeliae) op de Zuidpool nu krill in plaats van vis. Dat concluderen wetenschappers na isotopenonderzoek van fossiele eierschalen.
 
De Amerikaan Steven Emslie en zijn Canadese collega William Patterson publiceren het onderzoek deze week in het vakblad Proceedings of the National Academy of Sciences. Ze vergeleken de verhouding van stikstof- en koolstofisotopen in ruim 200 eierschalen met de isotoopverhoudingen in vis en krill. Zo konden ze achterhalen wat er in het broedseizoen op het menu van de pinguïns stond.

Eigenlijk waren Emslie en Patterson op zoek naar veranderingen in het pinguïndieet als gevolg van klimaatverandering. Vanaf 38.000 jaar geleden tot ongeveer 200 jaar terug blijkt het menu van de Adélie-pinguïns echter constant: voornamelijk vis. Aan het einde van de achttiende eeuw schakelden de pinguïns plots over op krill (een garnaalachtig diertje: Euphausia superba). Dat was geen kwestie van klimaat, maar van menselijke jacht op zeezoogdieren, zeggen Emslie en Patterson.

Tussen 1793 en 1807 doodden pelsjagers in het Zuidpoolgebied naar schatting 3,2 miljoen pelsrobben (voornamelijk Arctocephalus gazella en Arctocephalus tropicalis). Deze robben zijn belangrijke krilleters. Vervolgens kwam daar de jacht op baleinwalvissen overheen, ook al krill-eters. De walvisvaart in het Zuidpoolgebied begon in de achttiende eeuw en duurde voort tot het midden van de twintigste eeuw. De lokale populaties baleinwalvissen slonken daardoor met meer dan negentig procent.

Onduidelijk is nog of de pinguïns uit noodzaak overstapten op krill of dat zij een voorkeur hebben voor dit voedsel. Krill is eiwitrijk en door het wegvallen van de krilleters kwam deze voedselbron plotseling in grote hoeveelheden beschikbaar. Aan de andere kant kan het ook een gedwongen keuze zijn geweest omdat, alweer door de mens, grote hoeveelheden vis zijn weggevangen. Misschien bleef er simpelweg te weinig over voor de pinguïn, die daarom uitzag naar een alternatief.

Koolstofdatering bepaalt het tijdstip van de omslag ruwweg op 200 jaar geleden. Eierschalen uit de nog altijd bewaarde hut van de Britse Zuidpoolonderzoeker Robert Scott, met zekerheid te dateren tussen 1911 en 1917, hebben allemaal al het krillprofiel.

De Adélie-pinguïn dreigt overigens opnieuw zijn favoriete voedsel kwijt te raken. Er zijn plannen om grootschalig krill te vangen ten behoeve van viskwekerijen.

De tijd van praten is voorbij, snelle en ingrijpende maatregelen zijn noodzakelijk. Dat is de centrale boodschap van het derde rapport dat het VN-klimaatpanel IPCC vrjidag presenteert. Wie zich als wetenschapper niet aan die boodschap conformeert, werd tot voor kort behandeld als een ketter.  

De vierhonderd wetenschappers en ambtenaren, bijeen in Bangkok, komen met een lange lijst aanbevelingen  om het catastrofale proces nog enigszins een halt toe te roepen: het afvangen van CO2 bij energiecentrales, opslag ervan in de bodem en extra kernenergie – voorstellen die miljarden gaan kosten. Maar is de mens wel de oorzaak van de opwarming van de aarde? Openlijk discussiëren over die vraag lijkt voorbij.  

Zozeer dat Frits Bolkestein zegt dat het klimaatdebat ‘wordt gekenmerkt door praktijken die doen denken aan dictatoriale samenlevingen’. Om die boude stelling te onderbouwen somde de gewezen VVD-voorman voorbeelden op van ‘klimaatsceptici’ die in de VS, Duitsland, Frankrijk, Denemarken maar ook Nederland hun baan verloren en door vakbroeders als verraders worden behandeld. Bolkestein sprong in de bres voor onder andere Hans Labohm, de econoom die de afgelopen jaren in Nederland het luidst een afwijkend standpunt liet horen.  

Bij het laatste IPCC-rapport nodigde het KNMI Labohm uit om als ‘expert-reviewer’ op te  treden. Maar hij zag niks van zijn visie in het eindrapport terug. Volgens hem is het broeikaseffect een ‘quasi-religie’ en worden ketters geëxcommuniceerd. Bolkesteins vergelijking met een dictatuur gaat Labohm iets te ver.  

Ook in de Nederlandse media krijgen klimaatsceptici de laatste maanden weer meer ruimte, constateert Labohm, al valt het hem wel op dat de oude links-rechts-tegenstelling hierbij een rol speelt: in Elsevier, HP/De Tijd of een blad van VNO/NCW komen sceptici makkelijker aan het woord dan in bijvoorbeeld de Volkskrant.  

Volgens een andere scepticus, Henk Tennekes, naar eigen zeggen in 1995 bij het KNMI ontslagen omdat hij een afwijkend standpunt huldigde over klimaatverandering, staat inmiddels wel vast dat de uitstoot van CO2 het klimaat verandert. ‘Maar er zijn nog zoveel andere zaken die een rol spelen.’  

Ook Tennekes ziet het klimaatdebat juist weer opener worden, omdat geologen (die de ijstijden inbrengen) en astronomen (zij wijzen op de veranderende kracht van de zon) zich meer roeren. ‘Het is moeilijk maar niet onmogelijk een tegengeluid te laten horen, zowel in de wetenschappelijke wereld als in het publieke debat. Ik zie mezelf als een verzetsstrijder, maar in de ogen van de heersende opiniemakers ben je al snel een terrorist.’  

‘Er is heel veel ruimte voor debat’, zegt KNMI-onderzoeker Rob van Dorland, een van de lead authors van het eerste IPCC-rapport. ‘Maar kernwoord daarbij is: wetenschappelijke onderbouwing. De meeste klimaatsceptici roepen maar wat.’

Het aloude cliché dat vrouwen veel meer praten dan mannen is niet waar. Mannen blijken ongeveer net zo graag te praten als vrouwen.

Mannen en vrouwen praten ongeveer evenveel

Dat is de uitkomst van een onderzoek van Amerikaanse wetenschappers, dat is verschenen in het tijdschrift Science.

Volgens het onderzoek, het grootste dat ooit over dit onderwerp is gepubliceerd, praten meisjes op jonge leeftijd meer dan hun mannelijke leeftijdsgenootjes, maar verandert dat zodra zij ouder worden.

Eerder werd aangenomen dat vrouwen ongeveer 20.000 woorden per dag uitspreken en mannen slechts 7.000. Maar, zo zegt psycholoog James Pennebaker van de Universiteit van Texas, ‘er is nooit eerder grootschalig onderzoek geweest waarin groepsconversaties voor een lange periode statistisch werden bijgehouden’.

Hieruit blijkt nu dat beide sekses in wakkere toestand ongeveer 16.000 woorden per dag produceren; mannen komen uit op een gemiddelde van 15.669 woorden, vrouwen zitten daar met gemiddeld 16.215 woorden iets boven.

Stemrecorders
Pennebaker en zijn collega-psycholoog Matthias Mehl, verbonden aan de Universiteit van Arizona, voerden het onderzoek uit onder 396 studenten, onder wie 216 vrouwen. De wetenschappers gaven de studenten stemrecorders die enkele dagen lang, tijdens hun wakkere uren, elke 12,5 minuut aansprongen en dertig seconden lang opnamen.

Hoe veel iemand praat heeft volgens de wetenschappers meer te maken met of iemand introvert of extrovert is, dan met sekse. De onderzoekers plaatsen wel een kanttekening bij hun studie: ze weten niet zeker of de uitkomst voor de hele bevolking geldt, omdat zij alleen studenten hebben onderzocht.

Lekker zwelgen in je verdriet met een somber muziekje? Misschien ben je wat neurotisch aangelegd. Of houd je van muziek tijdens je werk? Grote kans dat je erg extravert bent.
Dat zeggen Britse psychologen die onderzoek deden naar muziekvoorkeuren en persoonlijkheid. Volgens hen bepaalt persoonlijkheid hoe, waarom en naar welke muziek iemand luistert.

Jazz voor de intellectueel?
Ze namen 341 studenten persoonlijkheidstests af en lieten ze vragenlijsten invullen over hun muzikale voorkeuren. Daaruit bleek dat intellectuele proefpersonen, die openstaan voor nieuwe ervaringen of een hoog IQ hebben, eerder op een ‘rationele’ dan een emotionele manier naar muziek luisteren.

Dat wil zeggen: ze letten meer op het spel van de musici en proberen patronen in de muziek te ontdekken. Daarom zouden zij de voorkeur geven aan complexe muziek zoals klassiek of jazz.

Joggen met muziek
Extraverte mensen gebruiken muziek graag als ‘muzikaal behang’ om zichzelf scherp te houden, vooral tijdens monotone taken als schoonmaken of joggen. Introverte mensen kunnen hier juist vaak niet tegen omdat de muziek te veel afleidt en als storend wordt ervaren.

De wat neurotisch aangelegde mensen zouden muziek vooral gebruiken om emoties te sturen: dus een vrolijk muziekje opzetten bij een sombere bui, of juist lekker zwelgen in verdriet met een hartverscheurend liefdeslied.

Of een vrouw kinderen krijgt, bepaalt niet hoe gelukkig zij later wordt. Wil een vrouw gelukkig worden, dan moet ze iemand hebben om van te houden.  

Vrouwen die op latere leeftijd een kind krijgen, worden gelukkiger dan vrouwen die vroeg een kind krijgen

Dat blijkt uit een onderzoek van de Universiteit van Michigan, dat in het komende nummer van het International Journal of Aging and Human Development verschijnt.

‘Of een vrouw kinderen heeft, lijkt niet veel invloed te hebben op het psychisch welzijn in haar latere leven,’ zegt Amy Pienta, co-auteur van het onderzoek. ‘Het gaat er om of ze een man heeft, een ’soulmate’ of een andere hechte sociale relatie.’

Pienta onderzocht of het tijdstip van het moederschap invloed had op het geluk van vrouwen. Het onderzoek werd gehouden onder ongeveer 6000 vrouwen tussen de 51 en 61 jaar. Zij zijn geboren rond de jaren ‘50, een tijd waarin vrouwen op jonge leeftijd trouwden en kinderen kregen.

Single
Vroege moeders (eerste kind voor hun 19e) blijken het minst tevreden te zijn. Dat komt omdat zij op latere leeftijd vaker single zijn en een laag inkomen hebben, twee factoren die van invloed zijn op de gemoedstoestand van vrouwen.

De vrouwen die op latere leeftijd (eerste kind na hun 24e) kinderen kregen, zijn een stuk gelukkiger. De kans dat zij op hogere leeftijd nog steeds een partner hebben van wie ze houden, is aanmerkelijk hoger. Bovendien hebben ze vaak een hogere opleiding gevolgd en is hun financiële situatie beter dan die van vrouwen die jong moeder zijn geworden.

Vrouwen die hun kind tussen hun 19e en 24e kregen vormen het gemiddelde wat betreft psychisch welzijn. Zij zijn net zo gelukkig als vrouwen die geen kinderen hebben.

Tegenwoordig kiezen steeds minder vrouwen ervoor om kinderen te krijgen. En áls vrouwen daar wel voor kiezen, gebeurt dat op latere leeftijd. Volgens het onderzoek hebben de vrouwen van nu een goed toekomstperspectief.